Tĩnh Khang chi biến (靖康之变)

Tĩnh Khang chi biến (chữ Hán: 靖康之变, bính âm: jìngkāng zhī biàn, Hán-Việt: Tĩnh Khang chi biến), còn gọi là Nỗi nhục Tĩnh Khang (靖康之耻), là thảm họa lịch sử bi thương nhất của triều đại nhà Tống diễn ra vào niên hiệu Tĩnh Khang thứ 2 (năm 1127).

1. Xuất xứ Văn bản

Chép chính thức trong Tống sử · Huy Tông Khâm Tông bản kỷ và Tĩnh Khang kỷ văn.

2. Diễn biến Thảm kịch Lịch sử

Năm 1127, đại quân nữ chân nhà Kim ồ ạt tràn xuống phía Nam, đánh phá kinh đô Biện Kinh (Khai Phong, tỉnh Hà Nam ngày nay) của nhà Bắc Tống.

Quân Kim cướp phá sạch sẽ kho tàng, thành quách và **bắt sống hai vị Hoàng đế Tống Huy Tông (vua cha) và Tống Khâm Tông (vua con) cùng hơn 3.000 hoàng thân quốc thích, hoàng hậu, phi tần và quan lại** áp giải về phương Bắc lạnh giá. Hai vị vua bị ép mặc áo gai chịu nhục, sống kiếp con tin khổ sở cho đến chết nơi đất Kim. Triều đại Bắc Tống sụp đổ hoàn toàn. Hoàng tử Lý Tông trốn thoát về Nam thành lập triều Nam Tống.

3. Ảnh hưởng Thi ca & Tâm lý Dân tộc

Sự biến Tĩnh Khang là vết thương lòng nhức nhối của dân tộc Tống. Danh tướng **Nhạc Phi** đã trút nỗi sầu uất căm thù đó vào bài từ bất hủ Mãn giang hồng:

'Tĩnh Khang nhục, vị tuyết;
Thần tử hận, hà thời diệt!'
(Nỗi nhục Tĩnh Khang chưa rửa sạch; Lòng phẫn hận của thần tử biết bao giờ mới nguôi!)