Thỉnh quân nhập ủng (请君入瓮)
Uyên Long Các · ULCyclopedia
Thỉnh quân nhập ủng (chữ Hán: 请君入瓮, bính âm: qǐngjūn rùwèng, Hán-Việt: Thỉnh quân nhập ủng) nghĩa đen là 'mời ngài chui vào hũ gốm'. Đây là điển cố khét tiếng thời Vũ Tắc Thiên, phản ánh quy luật 'gieo nhân nào gặp quả nấy' khi dùng chính thủ đoạn gian ác của kẻ thủ ác để trừng phạt hắn.
1. Xuất xứ Văn bản
Chép chính thức trong Cựu Đường thư · Cốc quan truyền và Tư trị thông giám.
2. Diễn biến Điển tích Lịch sử
Thời Vũ Tắc Thiên cai trị, hai c酷 quan hoạn sĩ **Lai Tẩy Thần** (来俊臣) và **Chu Hưng** (周兴) nổi tiếng tàn bạo, chuyên nghĩ ra đủ loại hình phạt tra tấn dã man để bức hại và ép tội các đại thần.
Sau này, Chu Hưng bị phản bội bị tố cáo tội làm phản. Vũ Tắc Thiên mật giao cho Lai Tẩy Thần chịu trách nhiệm thẩm vấn Chu Hưng nhưng không được để Chu Hưng biết trước. Lai Tẩy Thần mời Chu Hưng sang nhà uống rượu đàm đạo. Trong tiệc rượu, Lai Tẩy Thần giả vờ tham vấn: 'Gần đây có nhiều tù nhân ngoan cố không chịu nhận tội, không biết đại huynh có cách tra tấn nào mới chỉ cho đệ với?'. Chu Hưng đắc ý hiến kế dã man:
'Cách đó dễ lắm! Cho lấy một chiếc hũ gốm lớn (ủng), chất than hồng đốt nóng rực xung quanh rồi bắt tù nhân chui vào trong hũ gốm đó, đảm bảo có tội gì cũng phải nhận ngay lập tức!'
Lai Tẩy Thần gật đầu khen hay, lập tức ra lệnh cho gia nhân khiêng một chiếc hũ gốm lớn ra giữa sân, đốt than hồng rực rỡ xung quanh. Sau đó Lai Tẩy Thần đứng dậy rút thánh chỉ ra bảo Chu Hưng: 'Có mật chỉ khép ngài tội làm phản, đệ phái thẩm vấn ngài. Vậy **xin mời ngài chui vào hũ gốm** (Thỉnh quân nhập ủng)!'. Chu Hưng hoảng sợ rụng rời đao phế, vội vã quỳ dập đầu xuống đất xin nhận tội.
3. Bài học Đạo đức & Ngôn ngữ
Thành ngữ chỉ việc **dùng chính mưu kế, quy định độc ác hoặc bẫy rập của một kẻ tạo ra để gài bẫy và trừng phạt chính bản thân kẻ đó** (tương tự thành ngữ 'Gậy ông đập lưng ông').