Mao Toại tự tiến (毛遂自荐)
Uyên Long Các · ULCyclopedia
Mao Toại tự tiến (chữ Hán: 毛遂自荐, bính âm: máosuì zìjiàn, Hán-Việt: Mao Toại tự tiến) nghĩa đen là 'Mao Toại tự tiến cử chính mình'. Đây là điển cố lịch sử nổi tiếng thời Chiến Quốc, ngợi ca tinh thần **tự tin, dũng cảm vượt qua định kiến để tự ứng tuyển gánh vác sứ mệnh trọng đại**.
1. Xuất xứ Văn bản
Chép trong Sử ký · Bình Nguyên Quân Ngu Thảnh liệt truyện.
2. Diễn biến Điển tích Lịch sử
Năm 257 TCN, quân Tần vây hãm kinh đô Hàm Đan nước Triệu. **Bình Nguyên Quân** (Triệu Thắng) quyết định sang nước Sở để thương lượng liên minh Hợp Tung chống Tần. Ông muốn chọn 20 môn khách giỏi nhất trong nhà đi theo, nhưng chọn mãi mới được 19 người, thiếu 1 người.
Môn khách **Mao Toại** bước ra tự tiến cử: 'Thần xin đi cho đủ số 20 người'. Bình Nguyên Quân hoài nghi hỏi: 'Người tài giỏi ở đời như cái dùi nằm trong túi (Túi trung chi chùy), mũi nhọn sẽ lòi ra ngay. Ông ở trong nhà ta 3 năm nay chưa hề nghe ai khen ngợi, chắc không có tài cán gì'. Mao Toại đáp lại đanh thép:
'Hôm nay thần mới xin đại vương cho vào trong túi! Nếu thần được vào túi từ sớm thì cả cái dùi đã chui ra ngoài chứ đâu chỉ lòi mỗi cái mũi nhọn!'
Bình Nguyên Quân gật đầu cho đi. Sang nước Sở, 19 môn khách thảo luận với vua Sở từ sáng đến trưa vẫn không đi đến đâu vì vua Sở do dự sợ Tần. Mao Toại tuốt kiếm bước lên điện, mắng vua Sở trước mặt quần thần, phân tích sắc bén lợi hại của việc liên minh: 'Nước Sở đất rộng triệu quân mà bị Tần nhục mạ, việc Hợp Tung là vì Sở chứ đâu phải chỉ vì Triệu!'. Vua Sở khiếp sợ và khâm phục, lập tức cắt máu ăn thề kết liên minh, cử quân cứu Triệu.
3. Bài học Xã hội Đương đại
Điển cố khuyến khích tinh thần **chủ động, tự tin khẳng định năng lực cá nhân**, không thụ động chờ đợi cơ hội đến mà biết dũng cảm tự ứng tuyển gánh vác công việc lớn.