Lực sĩ thoát hài (力士脱靴)

Lực sĩ thoát hài (chữ Hán: 力士脱靴, bính âm: lìshì tuōxuē, Hán-Việt: Lực sĩ thoát hài) nghĩa đen là 'hoạn quan Cao Lực Sĩ phải cởi giày cho Lý Bạch'. Đây là điển cố nổi tiếng ngợi ca phong thái tự do ngông nghênh, coi thường quyền quý của **Thi Tiên Lý Bạch** (李白) thời Thịnh Đường.

1. Xuất xứ Văn bản

Chép trong Tân Đường thư · Lý Bạch truyền.

2. Diễn biến Điển tích Lịch sử

Đường Huyền Tông cùng sủng phi Dương Quý Phi thưởng hoa mẫu đơn tại đền Trầm Hương, muốn có bài thơ mới bèn cử hoạn quan triệu Lý Bạch vào cung. Lý Bạch lúc đó đang say rượu khướt ở quán rượu thị thành, được khiêng vào cung trong trạng thái nửa tỉnh nửa say.

Đường Huyền Tông cho dâng canh tỉnh rượu. Lý Bạch vung bút viết một mạch 3 bài thơ kiệt tác *Thanh bình điệu* ('Vân tưởng y thường hoa tưởng dung...'). Viết xong, cảm thấy đôi bốt đi chân gò bó, trước mặt Đường Huyền Tông, Dương Quý Phi và toàn bộ quần thần, Lý Bạch duỗi thẳng hai chân bảo vị hoạn quan quyền lực số 1 triều đình là **Cao Lực Sĩ**:

'Thần say quá rồi, phiền Cao công cởi bốt giúp thần!'

Cao Lực Sĩ vốn là kẻ hãnh tiến, quyền thế nghiêng trời lệch đất nhưng trước mặt nhà vua và khí thái ngạo nghễ của Lý Bạch đành khiếp sợ quỳ xuống tự tay cởi bốt cho Lý Bạch (*Lực sĩ thoát hài*). Tuy nhiên sau đó Cao Lực Sĩ ôm hận, gièm pha với Dương Quý Phi về câu thơ của Lý Bạch khiến Lý Bạch bị gièm phế rời khỏi kinh thành Tràng An.

3. Biểu hiện Khí tiết Văn hóa

Điển cố trở thành biểu tượng vĩnh hằng cho **khí tiết ngang tàng của sĩ phu tri thức, không bao giờ quỳ lụy trước kẻ quyền thế xa hoa**.