Lạc Dương chỉ quý (洛阳纸贵)

Lạc Dương chỉ quý (chữ Hán: 洛阳纸贵, bính âm: luòyáng zhǐguì, Hán-Việt: Lạc Dương chỉ quý) nghĩa đen là 'làm cho giá giấy ở kinh đô Lạc Dương tăng vọt'. Đây là điển cố ngợi ca một tác phẩm văn học hoặc sách xuất bản cực kỳ kiệt tác, ăn khách đến mức ai nấy đều tranh nhau mua giấy về chép.

1. Xuất xứ Văn bản

Chép chính thức trong Tấn thư · Tả Tư truyền.

2. Diễn biến Điển tích Lịch sử

Văn nhân Tả Tư (左思) thời Tây Tấn dành suốt 10 năm khổ công tra cứu và sáng tác bài phú Tam Đô phú (mô tả cảnh trí, sản vật và lịch sử 3 kinh đô Ngụy, Thục, Ngô). Ban đầu, do Tả Tư ngoại hình xấu xí mộc mạc nên tác phẩm bị giới văn nhân Lạc Dương coi thường chê bai.

Tả Tư đem tác phẩm đến nhờ nhà học giả lừng danh Hoàng Phủ Mật xem giúp. Hoàng Phủ Mật đọc xong khen ngợi hết lời và viết bài tựa tiến cử. Tác giả Trương Tai và Trương Hiệp cũng viết lời bình. Bài phú lập tức chấn động kinh thành. Giới quý tộc, quan lại và văn nhân ở Lạc Dương tranh nhau mua giấy chép lại tác phẩm để thưởng thức, khiến nhu cầu giấy tăng vọt đột biến, làm cho **giấy ở kinh đô Lạc Dương trở nên đắt đỏ và khan hiếm hoàn toàn** (*Lạc Dương chỉ quý*).

3. Vận dụng Ngôn ngữ Đương đại

Thành ngữ dùng để ca ngợi **một cuốn sách, bài viết, tác phẩm nghệ thuật hay sản phẩm truyền thông cực kỳ xuất sắc, có lượng tiêu thụ bùng nổ và được công chúng đón nhận nồng nhiệt**.