Giảo thố tam quật (狡兔三窟)

Giảo thố tam quật (chữ Hán: 狡兔三窟, bính âm: jiǎotù sāngū, Hán-Việt: Giảo thố tam quật) nghĩa đen là 'thỏ khôn đào 3 hang'. Đây là điển cố quản trị rủi ro kiệt tác thời Chiến Quốc do môn khách **Phùng Huyên** (冯谖) thực hiện để bảo vệ an toàn tuyệt đối cho **Mạnh Thường Quân** (孟尝君).

1. Xuất xứ Văn bản

Chép trong Chiến Quốc sách · Tề sách tư.

2. Diễn biến Điển tích

Môn khách Phùng Huyên tâu với Mạnh Thường Quân: *'Con thỏ khôn ranh phải có ba cái hang mới giữ được mạng sống khỏi thợ săn. Nay ngài mới chỉ có một cái hang (đất Tiết) thì chưa thể kê cao gối ngủ yên'*. Phùng Huyên bèn tự mình thiết lập **3 hang phòng thủ**:

• Hang thứ nhất (Thu phục lòng dân):** Phùng Huyên sang đất Tiết (ấp phong của Mạnh Thường Quân), đem toàn bộ văn tự nợ của dân nghèo ra đốt sạch, giúp Mạnh Thường Quân thu phục trọn vẹn lòng dân đất Tiết.
• Hang thứ hai (Tạo thế ngoại giao):** Khi Mạnh Thường Quân bị vua Tề phế chức Tướng quốc, Phùng Huyên sang nước Ngụy phao tin Ngụy muốn trọng dụng Mạnh Thường Quân. Vua Tề hoảng sợ liền vội vã cử sứ giả mang kim ngân cúp vàng đến xin lỗi và khôi phục chức Tướng quốc cho Mạnh Thường Quân.
• Hang thứ ba (Bảo hiểm chính trị):** Phùng Huyên xin vua Tề lập tông miếu thờ tổ tiên nhà vua ngay tại đất Tiết. Nhờ đó, đất Tiết gắn liền với sự thiêng liêng của hoàng tộc, không ai dám xâm phạm.

3. Ứng dụng Quản trị Rủi ro Đương đại

Thành ngữ dạy bài học cốt lõi về **quản trị rủi ro và tư duy dự phòng**: Trong kinh doanh và đời sống, luôn phải chuẩn bị sẵn **nhiều kịch bản/phương án thay thế (Plan B, Plan C)** chứ không bao giờ phụ thuộc vào một giải pháp duy nhất.